De 12 boeken van 2025 (1/3)

Het vrouwelijke trio binnen This Is How We Read recenseert niet alleen boeken voor deze blog. In 2025 kwam je onze tips ook tegen in ELLE (Eveline), Psychologies (Katrien) en Feeling (Barbara). Nu het jaar ten einde loopt, maak ik graag de balans op. Welke 12 titels blijven me bij van het leesjaar 2025?

December is lijstjestijd en cadeautjestijd. Daarom serveer ik ze gratis en voor niets: de korte besprekingen die het afgelopen jaar in Feeling verschenen van 12 boeken die me echt omverbliezen. En omdat ik op mijn eigen blog minder kort moet zijn dan in het magazine (lang leven de vrijheid van de blogger), voeg ik soms (in cursief) nog iets toe.

Vreemde tekeningen – Uketsu (Meridiaan Uitgevers)

Een bevalling die misloopt, een jongetje dat verdwijnt en een kampeerder die brutaal wordt vermoord… Drie mysterieuze gebeurtenissen geven geleidelijk hun onderlinge samenhang prijs in deze

razend spannende Japanse thriller. Origineel is vooral dat de ultieme aanwijzing telkens verstopt zit in een tekening.

Dit boek leert je kijken, opnieuw kijken en kritisch bevragen wat je ziet. Een spitsvondige pageturner, die je niet zomaar weglegt. 

Dit is een uitstekend boek voor jongeren. Het is speels, het is anders en het zit goed in elkaar. Met This Is How We Read trekken we regelmatig naar scholen en bibliotheken met onze lezing ‘De Eerste Zin’. Dit boek wekt altijd nieuwsgierigheid.

Op een andere planeet kunnen ze me redden – Lieke Marsman (Uitgeverij Pluim)

Filosofe en dichteres Lieke Marsman heeft op haar 34^ste al jaren kanker. Ze weet dat ze niet zal genezen maar kiest het harde leven – met pijn en hoop – boven een zachte dood. Misschien levert het lijden iets op? Misschien bestaan God en buitenaardse wezens? In zes essays, aangevuld met dagboekfragmenten, omarmt Marsman onzekerheid. Een boek vol culturele verwijzingen (van Euripides tot Alanis Morissette), maar vooral met persoonlijkheid en humor.

Toen ik in de zomer van 2024 mocht voorlezen op Dichters in de Prinsentuin, ging ik tijdens de openingsavond luisteren naar een gesprek tussen Lieke Marsman en Roelof ten Napel. In het echt is Marsman al even indrukwekkend als op papier. Zinnen uit ‘Op een andere planeet’ die ik onderstreepte:

‘Doodgaan met hoop – hoe vergezocht en onrealistisch ook, is nog altijd beter dan hopeloos doorleven.’

‘Ik wil het niet, dat zachte kleffe bolletje boterhamworst van de Nederlandse palliatieve zorg. Die doorgekookte groente van ze en de boodschap: we willen dat u geen pijn meer heeft, mevrouw. Flikker op! Leven is lijden, en belangrijker: lijden is leven!’

‘Als ik geen uitgezaaide kanker had, dan zou ik nu toch zeker een nieuw leven beginnen.

                        in een nieuw land een winkel beginnen

                        daar ’s ochtends de luiken openen

                        zien dat het lente is

                        op een manier

                        dat je je opeens afvraagt

                        wat het is dat je binnenlaat’

Van Lieke Marsman heb ik naast de nieuwe essays ook twee dichtbundels. Haar ‘Ter gelegenheid van poëzie’ is zo’n gedicht waarmee ik mensen graag om de oren sla: ‘Kijk, zo kan het ook.’:

Er was niemand jarig, er was niemand dood.

Het gedicht zelf was de reden.

Als we zeggen: de mensen lezen

geen poëzie meer, wat bedoelen we?

We bedoelen dat ze niet langer voelen.

Allemaal cursussen om iets te worden,

maar niemand doorvoelt wat hij is.

Aan het eind van een gedicht ben je niet langer verloren.

De stekels van schaamte trekken zich terug.

Het leven is een leven lang zoeken naar metaforen

als het afstellen van een autoradio

op een landweg ruis van onbekende stemmen

in een lied dat vaag bekend voorkomt.

Dan een beller lang na middernacht:

ik zou het lied graag nog eens horen.

Zwarte september – Sandro Veronesi (Uitgeverij Pluim)

Gigio is twaalf en brengt de zomer van 1972 door in een Toscaans kuststadje. Hij zeilt en zwemt, kust z’n eerste lief, leest boeken en volgt de Olympische Spelen. Een Italiaanse idylle, maar Veronesi waarschuwt voortdurend dat er een catastrofe dreigt. Welke – dat onthult hij pas op het einde. Geen andere schrijver houdt lezers zo prachtig aan het lijntje, dit is hét vakantieboek van 2025.    

Dat laatste klinkt wat cheesy: ‘dit is hét vakantieboek van 2025’. Maar ik schrijf zoiets dus niet wanneer ik het niet meen. De essays van Marsman zijn wellicht niet voor iedereen. Maar

‘Zwarte September’ durf ik zonder voorbehoud aanraden aan heel uiteenlopende lezers.

Ik heb mijn exemplaar aan vijf mensen uitgeleend en ze waren allemaal enthousiast. Mijn favoriete passage?

“Er zijn twee versregels van W.H. Auden die ik met me meedraag sinds ik ze voor het eerst las – ik zat toen op de middelbare school – en die ik door de jaren heen overal heb verspreid, als een visitekaartje: onder mijn vrienden, de meisjes van wie ik hield, mijn studenten, mijn vrouw, mijn kinderen, bij lezingen die ik heb gegeven. Ze luiden: ‘Hoewel je je niet altijd kunt herinneren waarom je gelukkig was/ vergeet je nooit dat je het was.’”

Het goede kwaad – Samanta Schweblin (Uitgeverij Pluim)

Léés Samantha Schweblin, een Argentijnse die in Berlijn woont. Haar onheilspellende verhalen spelen zich af in Chinese wolkenkrabbers, tankstations langs de pampa en vakantiewoningen aan zee.

Geen Engels landhuis te bespeuren, en toch voel je op elke bladzijde de geest van Edgar Allan Poe.

Schweblin schrijft over alwetende dieren en kinderen die het ongeluk aantrekken. Terecht op de shortlist van de International Booker Prize.  

PS: Ik heb me dus mooi herpakt van mijn leesdip vijf jaar geleden. Al sta ik nog altijd achter mijn stelling van toen: “Ik wil mezelf niet dwingen om een roman te lezen. Lezen is de beloning. Ik moet al genoeg.”

PPS: Stay tuned voor de volgende 8 toppers van 2025.