Column

Column op woensdag: Gangstapaters

Tijdens de zomer presenteert This Is How We Read elke woensdag een genomineerde tekst van onze columnwedstrijd 2025. Deze week duikt Koen in de beginselen van de Vlaamse rap.

Ik moet iets kwijt over Vlaamse rap. Daarvoor begin ik bij de binnendeuren van het huis waarin ik opgroeide. Die deuren waren bedekt met stickers – in mijn kindertijd nog plakkers genoemd. De vandaal in kwestie was ikzelf. Mijn ouders waren voor een vrije opvoeding. Hun zoon vond het prettig om de deuren te veranderen in reclameborden – wie waren zij om dit te verbieden? 

We hebben het over de jaren zeventig. Waar je ook ging, kreeg je een sticker toegestopt. De garage , de bakker, de scouts, de mutualiteit – ik kleefde erop los. De afbeelding interesseerde me niet, het ging om de handeling. Hoekje lostrekken, gladstrijken, nog eens met de vuist erop slaan voor extra kleefkracht…

Waar de stickers van de Bond Zonder Naam vandaan kwamen, weet ik niet. Mijn ouders waren niet katholiek. Voor wie het in Keulen hoort donderen: deBond zonder Naam (BZN) is een beweging die vooral bekend is van gratis maandspreuken die uitnodigen tot reflectie, verdieping en verandering (Wikipedia). Die wijsheden werden in de jaren zeventig verspreid in de vorm van stickers – een vorm van zelfklevend zwerfvuil. De populairste spreuken kwamen uit de pen van een pater: Phil Bosmans.

Ik zou die suffe stickers al lang zijn vergeten, ware het niet dat ze aan de binnenkant van onze wc-deur hingen, waar ik ze jarenlang kon internaliseren terwijl ik mijn gevoeg deed. 

Verbeter de wereld, begin bij jezelf. 

Troost is daar waar pijn mag zijn.

Spreek niet over, maar met een ander. 

De laatste tijd schieten die zinnetjes me weer door het hoofd – vooral als ik in de wagen naar de radio luister. Wie bombardeert ons vandaag met die onzin? Influencers, life coaches? Nee, onze Vlaamse rappers! Zij zijn de nieuwe paters, de moderne marchandeurs in levenslessen.

Als ik over de weg scheur en Tourist LeMC zingt: met de liefde onderhandelde nie, gooi ik er spontaan achteraan: en begin nooit de dag met de scherven van gister! Als de jongens van Diamantairs roepen: elk huis z’n kruiswoordraadsels kan ik me niet meer houden. Zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens!

Overdreven? Niet echt. De volgende zinnetjes komen komen uit de mond van onze plaatselijke gangsta’s:

Vriendelijk zijn is niet eens vermoeiend (Saffi en Spree)

’t Leven is een berg opklimmen (Brihang)

Denk goed na voor je beslist, één fout kan alles verpesten (Fabiow)

Ik zou nog uren kunnen doorgaan. Pure Bosmans! Laatst hoorde ik op de radio een interview met Coely. Ze had net een Europese tournee achter de rug. Een journalist vroeg of ze blij was terug in België te zijn. Zonder aarzelen rolde het uit haar mond: Absoluut. Een mens gaat op reis om thuis te komen. 

Mijn favoriete spreuk van de wc-deur! Op toilet gaan zitten met een album van Jommeke, dat was immers thuiskomen. Zo zie je maar, wie vandaag nood heeft aan verdieping en reflectie hoeft niet te wanhopen. Pater Phil Bosmans overleed in 2012, maar zijn geest leeft voort in onze rappers.


Koen Delbeke is een vertaler Russisch uit Leuven. Misverstanden, generatieconflicten en dysfunctionele families zijn vaste ingrediënten in zijn verhalen. De personages geraken steeds in de problemen door hun obsessies en troebele kijk op de werkelijkheid. Het resultaat is een mix van maatschappelijke commentaar en absurde humor. Koens tweede roman verschijnt in het najaar bij: lesiles.be